Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη συζήτηση που αναπτύσσεται γύρω από την ακαδημαϊκή αναβάθμιση των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού και τον ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι ακαδημαϊκοί εκπαιδευτικοί στη νέα εποχή της Ναυτικής Εκπαίδευσης.
Προσωπικά, εκτιμώ βαθιά την επιστημονική γνώση και την ακαδημαϊκή προσφορά. Θα ήθελα να βλέπω περισσότερους συναδέλφους να συμμετέχουν σε επιστημονικά συνέδρια, να δημοσιεύουν εργασίες, να αναπτύσσουν ερευνητικές πρωτοβουλίες και να αναζητούν συνεργασίες με πανεπιστήμια, ναυτιλιακές εταιρείες, ιδρύματα και φορείς χρηματοδότησης.
Η έρευνα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο κάθε σύγχρονου εκπαιδευτικού ιδρύματος. Αναβαθμίζει τις σχολές, ενισχύει το κύρος τους, δημιουργεί γνώση και φέρνει τη Ναυτική Εκπαίδευση πιο κοντά στις τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις της εποχής μας.
Προς αυτή την κατεύθυνση, ιδιαίτερα θετική εξέλιξη θεωρώ και την προσπάθεια δημιουργίας Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) για τη Ναυτική Εκπαίδευση, ένα αίτημα που έχει ήδη τεθεί θεσμικά και το οποίο φαίνεται να βρίσκει θετική ανταπόκριση από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ναυτικών, την ηγεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και την Πολιτεία.
Η λειτουργία ενός τέτοιου θεσμού μπορεί να επιτρέψει στις ΑΕΝ να συμμετέχουν οργανωμένα σε ερευνητικά προγράμματα, να προσελκύουν χρηματοδοτήσεις, να συνεργάζονται με τη ναυτιλιακή βιομηχανία, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τους παραγωγικούς φορείς και να παράγουν εφαρμοσμένη γνώση προς όφελος της Ελληνικής Ναυτιλίας.
Μέχρι εδώ, νομίζω ότι όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε.
Το ερώτημα όμως που γεννιέται είναι ένα:
Ποιος είναι ο τελικός μας προορισμός;
Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε περισσότερα ερευνητικά προγράμματα ή καλύτερους αξιωματικούς για την Ελληνική Ναυτιλία;
Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι οφείλουμε να πετύχουμε και τα δύο. Όμως δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε ποια είναι η πρωταρχική αποστολή των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού.
Οι ΑΕΝ δεν δημιουργήθηκαν πρωτίστως για να παράγουν δημοσιεύσεις. Δημιουργήθηκαν για να εκπαιδεύουν τους αυριανούς αξιωματικούς του Ελληνικού Εμπορικού Ναυτικού.
Η αίθουσα διδασκαλίας, το εργαστήριο, ο προσομοιωτής, η μεταφορά της ναυτικής εμπειρίας, η καθημερινή επαφή με τον σπουδαστή και η σύνδεση της θεωρίας με την πράξη παραμένουν ο πυρήνας της αποστολής μας.
Η Ελληνική Ναυτιλία δεν έχει ανάγκη μόνο από ερευνητές. Έχει ανάγκη από καλά εκπαιδευμένους αξιωματικούς, ικανούς να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των σύγχρονων πλοίων, των νέων τεχνολογιών, των περιβαλλοντικών κανονισμών και των σύνθετων προκλήσεων που αντιμετωπίζει καθημερινά ο ναυτικός.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα μεγάλα ερευνητικά έργα είναι πάντοτε αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας. Πίσω από κάθε επιτυχημένη ερευνητική πρόταση βρίσκονται ομάδες ανθρώπων με διαφορετικές γνώσεις, εμπειρίες και δεξιότητες. Συχνά, εκείνοι που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της καθημερινής εργασίας δεν είναι πάντοτε εκείνοι που φαίνονται περισσότερο στο τελικό αποτέλεσμα.
Η ακαδημαϊκή αναβάθμιση είναι επιθυμητή. Όμως η αναβάθμιση αυτή πρέπει να αφορά πρωτίστως το επίπεδο σπουδών, τα εργαστήρια, τις υποδομές, την ποιότητα της διδασκαλίας, τη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών και τελικά το επίπεδο των αποφοίτων μας.
Δεν πρέπει να μετατραπεί σε έναν μηχανισμό ατομικής προβολής ή προσωπικής ακαδημαϊκής ανέλιξης αποκομμένης από τις πραγματικές ανάγκες της Ναυτικής Εκπαίδευσης.
Ως άνθρωπος που πέρασε τη ζωή του στα μηχανοστάσια, στα πλοία, στα ναυτιλιακά γραφεία, στις επιθεωρήσεις, στα ναυπηγεία, αλλά και στις αίθουσες διδασκαλίας, πιστεύω βαθιά ότι η Ελληνική Ναυτιλία έχει ανάγκη τόσο από τη γνώση όσο και από την εμπειρία.
Χρειάζεται ακαδημαϊκούς με ερευνητική δραστηριότητα.
Χρειάζεται όμως και δασκάλους που θα βρίσκονται καθημερινά δίπλα στους σπουδαστές, μεταφέροντας εμπειρίες ζωής και θάλασσας που δεν μπορούν να βρεθούν σε κανένα επιστημονικό σύγγραμμα.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στην έρευνα και την εκπαίδευση.
Η πραγματική πρόκληση είναι να βρούμε τη σωστή ισορροπία.
Γιατί η έρευνα αναβαθμίζει τα ιδρύματα.
Η διδασκαλία όμως διαμορφώνει τους ανθρώπους.
Και η επιτυχία του έργου μας θα κριθεί τελικά όχι μόνο από τα πιθανά ερευνητικά προγράμματα που θα υλοποιηθούν ή από τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που ενδεχομένως θα παραχθούν, αλλά κυρίως από την ποιότητα των αξιωματικών που έχουμε την υποχρέωση να παραδώσουμε στην Ελληνική Ναυτιλία.
Γιατί η έρευνα μπορεί να αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα. Μπορεί όμως και να μην οδηγήσει πάντοτε στα προσδοκώμενα οφέλη.
Αντίθετα, η σωστή εκπαίδευση, η προετοιμασία και η διαμόρφωση ικανών και υπεύθυνων ναυτικών αποτελεί διαχρονικά τη βεβαιότερη και σημαντικότερη προσφορά των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού προς την Ελληνική Ναυτιλία.
Αυτός, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να παραμείνει ο βασικός μας προορισμός.
Για την “Κοινή Πλεύση”,
Τάσος Μπάλλας
Επίκουρος Καθηγητής Σχολής Μηχ/κών ΑΕΝ Ασπροπύργου
Ανήμερα του Αγίου Πνεύματος 2026
---
Υστερόγραφο
Το άρθρο αυτό αποτελεί κατάθεση προσωπικών σκέψεων και προβληματισμών. Εάν σε κάποιο σημείο οι απόψεις μου διαφέρουν από εκείνες αγαπητών συναδέλφων, αυτό δεν μειώνει την εκτίμηση και τον σεβασμό που τρέφω προς αυτούς και προς την προσφορά τους στη Ναυτική Εκπαίδευση.
Η διαφορετική άποψη δεν πρέπει να μας χωρίζει. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για έναν ουσιαστικό και δημιουργικό διάλογο.
No comments:
Post a Comment