▼

Sunday, 25 October 2026

Από τις εξαγγελίες στη νομοθετική κατοχύρωση

ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ


Πόσο ακόμη θα μείνει το νομοσχέδιο στα συρτάρια του Υπουργείου;

«Ήμουν νιος και γέρασα!»

Αυτή είναι η φράση που έρχεται αυθόρμητα στο μυαλό όσων υπηρετούν επί χρόνια τη ναυτική εκπαίδευση και παρακολουθούν διαρκώς εξαγγελίες, συζητήσεις και υποσχέσεις για τον εκσυγχρονισμό της.

Εδώ και χρόνια ακούμε για την ανάγκη ενός νέου, σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Για αλλαγές που θα αντιμετωπίσουν χρόνιες παθογένειες, θα αναβαθμίσουν την εκπαίδευση των αυριανών αξιωματικών του Εμπορικού Ναυτικού και θα δώσουν στις ΑΕΝ τις υποδομές, τα μέσα και τις δυνατότητες που απαιτούν οι σύγχρονες ανάγκες της ναυτιλίας.

Κι όμως, η αναμονή συνεχίζεται.

Στις 3 Αυγούστου 2025, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Βασίλης Κικίλιας, ανακοίνωσε ότι το φθινόπωρο θα έφερνε προς ψήφιση ένα κρίσιμο νομοσχέδιο για τη ναυτική εκπαίδευση.

Από τότε, το εύλογο ερώτημα παραμένει:

Πού βρίσκεται σήμερα αυτό το νομοσχέδιο;

Έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία του; Υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα; Πότε θα δοθεί στη δημοσιότητα, ώστε να τεθεί σε ουσιαστική δημόσια διαβούλευση; Πότε θα κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση;

Και, κυρίως, τι είναι αυτό που καθυστερεί την προώθηση του;

Δεν μιλάμε για μια δευτερεύουσα διοικητική εκκρεμότητα. Μιλάμε για τη ναυτική εκπαίδευση, για την ποιότητα της κατάρτισης των μελλοντικών αξιωματικών, για τις συνθήκες λειτουργίας των ΑΕΝ, για τις ανάγκες σε εκπαιδευτικό προσωπικό, για τις υποδομές, τα εργαστήρια και τους προσομοιωτές.

Μιλάμε για το μέλλον ενός κλάδου που αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της Ναυτιλίας μας.

Μπορεί η ναυτική εκπαίδευση να παραμένει σε μια θεσμική γκρίζα ζώνη;

Υπάρχει, όμως, και ένα ζήτημα με ιδιαίτερη βαρύτητα, το οποίο δεν μπορεί να παραμένει στο περιθώριο της συζήτησης: η σαφής θεσμική και ακαδημαϊκή κατάταξη των σπουδών στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού.

Πώς είναι δυνατόν, σε μια χώρα με τόσο ισχυρή ναυτιλιακή παράδοση και σε μια Ευρώπη που έχει αναπτύξει κοινά πλαίσια προσόντων και αναγνώρισης, να εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την επίσημη αντιστοίχιση του επιπέδου των σπουδών στις ΑΕΝ;

Η συζήτηση δεν αφορά απλώς έναν τίτλο σπουδών ή μια τυπική διοικητική κατάταξη. Αφορά το ακαδημαϊκό επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης, την αναγνώριση των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποκτούν οι σπουδαστές, τις επαγγελματικές τους προοπτικές, καθώς και τη θέση της Ελληνικής Ναυτικής Εκπαίδευσης στο ευρωπαϊκό και διεθνές εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Αυτό που πλέον αναμένουμε δεν είναι νέες συζητήσεις, επαναλαμβανόμενες υποσχέσεις και αόριστες δεσμεύσεις, αλλά συγκεκριμένες αποφάσεις και επίσημες ανακοινώσεις που θα αποτυπώνουν την οριστική επίλυση του ζητήματος. Η Ελληνική Ναυτική Εκπαίδευση δεν μπορεί να παραμένει σε καθεστώς αναμονής, όταν διακυβεύονται η ακαδημαϊκή αναγνώριση των σπουδών, η επαγγελματική προοπτική των αποφοίτων και το μέλλον των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού.

Εάν οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης και του αρμόδιου υπουργού, κ. Βασίλη Κικίλια, δεν μεταφραστούν σε συγκεκριμένο και μετρήσιμο αποτέλεσμα, τότε θα πρόκειται για αποτυχία στην εκπλήρωση των εξαγγελιών και των δεσμεύσεων τους απέναντι στη ναυτική εκπαίδευση, στους σπουδαστές και στους αποφοίτους της.

Η αξιοπιστία της πολιτικής δεν κρίνεται από όσα υπόσχεται, αλλά από όσα τελικά υλοποιεί.

Ως εκπαιδευτικοί των ΑΕΝ, θεωρούμε ότι το επίπεδο των σπουδών και των απαιτήσεων που καλούμαστε να υπηρετήσουμε πρέπει να αποτυπώνεται με σαφήνεια και θεσμική συνέπεια. Δεν μπορεί να αρκούμαστε σε εκτιμήσεις ή σε διαφορετικές ερμηνείες, όταν πρόκειται για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα.

Η Πολιτεία οφείλει να ξεκαθαρίσει επίσημα σε ποιο επίπεδο του Εθνικού και του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων αντιστοιχούν οι σπουδές στις ΑΕΝ, με ποια κριτήρια και με ποια διαδικασία μπορεί να κατοχυρωθεί η προσήκουσα αναγνώριση τους.

Είναι το επίπεδο 6; Υπάρχει άλλη θεσμικά τεκμηριωμένη λύση που ανταποκρίνεται στη φύση, στο περιεχόμενο και στις απαιτήσεις των σπουδών;

Αυτά δεν μπορεί να παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα. Χρειάζονται τεκμηριωμένη αξιολόγηση, θεσμική απόφαση και σαφής ενημέρωση.

Δεν ζητάμε να παρακαμφθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες ούτε να αποδοθεί ένας τίτλος χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Ζητάμε να εξεταστεί το ζήτημα με σοβαρότητα, διαφάνεια και συγκεκριμένο στόχο: να πάψει η θεσμική ασάφεια και να υπάρξει σαφής, επίσημη και τεκμηριωμένη αναγνώριση του επιπέδου των σπουδών στις ΑΕΝ.

Εάν υπάρχουν αντικειμενικά εμπόδια, η Πολιτεία οφείλει να τα εξηγήσει. Εάν απαιτούνται θεσμικές ή εκπαιδευτικές προσαρμογές, οφείλει να παρουσιάσει τον δρόμο για την υλοποίηση τους.

Αυτό που δεν είναι αποδεκτό είναι η αδράνεια και η διαιώνιση μιας εκκρεμότητας που επηρεάζει το κύρος της ναυτικής εκπαίδευσης και τις προοπτικές των αποφοίτων της.

Και εδώ τίθεται ένα ακόμη ερώτημα: ποιοι λόγοι εμποδίζουν μέχρι σήμερα την ουσιαστική αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος;

Η απάντηση πρέπει να δοθεί θεσμικά και με διαφάνεια. Η ναυτική εκπαίδευση δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο αόριστων υποσχέσεων, αντικρουόμενων προσεγγίσεων ή αναβολών χωρίς τέλος.

Η ΚΟΙΝΗ ΠΛΕΥΣΗ έχει ήδη αναδείξει το ζήτημα μέσα από τις θέσεις και τις παρεμβάσεις της. Και θα συνεχίσει να διεκδικεί μια καθαρή, ολοκληρωμένη και δίκαιη λύση.

Η επικείμενη επίσκεψη του Υπουργού στην ΑΕΝ Ασπροπύργου πρέπει να φέρει απαντήσεις — όχι υποσχέσεις.

Ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Υπουργού στην ΑΕΝ Ασπροπύργου, την πρώτη Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού της χώρας, εύλογα περιμένουμε να μάθουμε αν η προώθηση του νέου νομοσχεδίου βρίσκεται στις άμεσες προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας.

Ας ελπίσουμε ότι δεν θα πρόκειται για μία ακόμη εθιμοτυπική επίσκεψη ή μια επικοινωνιακή εκδήλωση εντυπώσεων, αλλά για την ώρα των ουσιαστικών ανακοινώσεων που περιμένουμε εδώ και χρόνια.

Η συγκεκριμένη εκδήλωση αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την κυβέρνηση να αποδείξει έμπρακτα ότι οι δεσμεύσεις της δεν παραμένουν στα λόγια. Η κυβερνητική ευθύνη είναι διαρκής και δεν εξαντλείται στο πρόσωπο του εκάστοτε υπουργού. Οι αλλαγές στην πολιτική ηγεσία ενός υπουργείου δεν μπορούν να συνεπάγονται κάθε φορά την επανεκκίνηση των διαδικασιών ούτε να αποτελούν άλλοθι για τη διαιώνιση εκκρεμοτήτων. Αντιθέτως, κάθε νέα πολιτική ηγεσία οφείλει να αξιοποιεί το έργο που έχει προηγηθεί, να διασφαλίζει τη συνέχειά του και να ολοκληρώνει τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί.

Όταν, μάλιστα, ανακοινώνεται ότι ένα ζήτημα θα έχει προχωρήσει μέσα σε έναν μήνα και τελικά παρέρχεται ένας χρόνος χωρίς να έχει παρουσιαστεί κανένα απτό αποτέλεσμα, η καθυστέρηση μετατρέπεται σε ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας και κυβερνητικής ευθύνης.

Εύλογα, λοιπόν, γεννάται το ερώτημα: Γιατί ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, που αφορά την ακαδημαϊκή αναγνώριση και το μέλλον της Ελληνικής Ναυτικής Εκπαίδευσης, εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα; Μήπως η εξαγγελία διατηρείται σε αναμονή προκειμένου να αξιοποιηθεί επικοινωνιακά όσο πλησιάζουν οι εκλογές; Και, εάν δεν πρόκειται για προεκλογική εξαγγελία, τι είναι αυτό που εμποδίζει την ολοκλήρωση μιας διαδικασίας για την οποία έχουν ήδη δοθεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις;

Η συγκεκριμένη εκδήλωση αποτελεί την ευκαιρία το νομοσχέδιο να βγει επιτέλους από τα συρτάρια, να παρουσιαστεί επίσημα, να δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο του, να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και να προχωρήσει η διαδικασία για τη νομοθετική του κατοχύρωση πριν από τις επερχόμενες εκλογές.

Διαφορετικά, η εκδήλωση κινδυνεύει να περιοριστεί σε μία ακόμη επικοινωνιακή φιέστα, ενώ η ουσία του ζητήματος θα παραμένει άλυτη.

Η Ελληνική Ναυτική Εκπαίδευση δεν χρειάζεται νέες εξαγγελίες ούτε διαρκή επανεκκίνηση των ίδιων διαδικασιών με κάθε αλλαγή προσώπων. Χρειάζεται συνέχεια, συνέπεια και, πάνω απ’ όλα, νομοθετική κατοχύρωση.

Κύριε Υπουργέ,

Η επικείμενη επίσκεψη σας στην ΑΕΝ Ασπροπύργου αποτελεί μια ευκαιρία να αποδείξετε έμπρακτα ότι η αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης αποτελεί πραγματική κυβερνητική προτεραιότητα.

Αν όχι τώρα, πότε;

Όταν μια εκκρεμότητα διαιωνίζεται, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν γνωρίζουμε το πρόβλημα. Είναι γιατί δεν το λύνουμε.

Καθώς η παρούσα κυβερνητική θητεία πλησιάζει προς την ολοκλήρωση της και η χώρα εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογική περίοδο, η ευθύνη για την επίλυση του ζητήματος γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Δεν θα πρέπει να φτάσουμε στο τέλος αυτής της θητείας αναγκαζόμενοι να επαναλάβουμε τα ίδια αιτήματα και τις ίδιες διεκδικήσεις, περιμένοντας από την επόμενη κυβέρνηση, είτε με τα ίδια είτε με διαφορετικά πρόσωπα, να δώσει λύση σε ένα ζήτημα που θα έπρεπε ήδη να έχει αντιμετωπιστεί. Η Ελληνική Ναυτική Εκπαίδευση δεν μπορεί να παραμένει όμηρος των κυβερνητικών αλλαγών και των διαδοχικών εξαγγελιών. Αυτό που αναμένουμε είναι η παρούσα κυβέρνηση να αναλάβει την ευθύνη της και να ολοκληρώσει τη νομοθετική πρωτοβουλία που η ίδια έχει δεσμευτεί να προωθήσει.

Οι άνθρωποι που υπηρέτησαν και υπηρετούν επί δεκαετίες τη ναυτική εκπαίδευση δεν μπορούν να περιμένουν άλλο την αυτονόητη θεσμική αναγνώριση. Έχουν ακούσει πολλές υποσχέσεις και έχουν δει κυβερνήσεις και υπουργούς να αλλάζουν, ενώ το ζήτημα παραμένει άλυτο. Έτσι, η πολυετής αναμονή γεννά εύλογα την πικρία του «Ήμουν νιος και γέρασα», ενώ οι επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες θυμίζουν τη λαϊκή σοφία: «Όταν ακούς πολλά κεράσια, κράτα μικρό καλάθι».

Το ζητούμενο απ´όλους μας, όμως, δεν είναι να επιβεβαιωθούν οι παροιμίες, αλλά να διαψευστούν με πράξεις. Οι δεσμεύσεις πρέπει επιτέλους να γίνουν πράξη και η θεσμική αναγνώριση να πάψει να αποτελεί μια διαρκώς αναβαλλόμενη υπόσχεση.


ΚΟΙΝΗ ΠΛΕΥΣΗ

Για μια σύγχρονη, ουσιαστικά αναβαθμισμένη και αντάξια της Ελληνικής Ναυτιλίας Ναυτική Εκπαίδευση.